Gốc > Chuyên đề: Phát triển năng lực > Lý thuyết >

Bồi dưỡng và nâng cao trí tuệ cảm xúc (EQ) cho học sinh qua phân môn Tập đọc lớp 5

       Có thể bạn đã từng gặp những con người có khả năng giao tiếp tốt, họ có thể giữ được bình tĩnh và ra quyết định đúng đắn trong bất cứ tình huống khó khăn nào. Họ hiểu rõ bản thân và nắm được cảm xúc của đối phương để có thể đưa ra thái độ và cách ứng xử hợp lý. Chính là nhờ họ có loại năng lực mà chúng ta gọi là trí tuệ cảm xúc–EQ (Emotional  Quotient) 

       Để có được khả năng nhận biết, hiểu và truyền đạt cảm xúc thì các em phải được học, được rèn luyện. Khác với IQ, EQ có thể tăng lên dần dần qua quá trình học hỏi, tích lũy kinh nghiệm của mỗi người. Vì vậy, việc đưa giáo dục về EQ vào trường học đang là một vấn đề rất được quan tâm của toàn xã hội.Có rất nhiều ý kiến cho rằng hiện nay nền giáo dục của nước ta còn để ngỏ vấn đề này. Hàng loạt những con số thống kê cho thấy tình hình tội phạm, bạo lực trong nhà trường ngày càng nghiêm trọng và có xu hướng tăng nhanh. Đồng thời với ý thức đạo đức của một bộ phận học sinh trong nhà trường ngày càng đi xuống thì ảnh hưởng của mặt trái xã hội tới quan điểm, lối sống của một bộ phận không nhỏ học sinh đã sớm thể hiện qua các hiện tượng đề cao giá trị vật chất, thích lối sống hưởng thụ,… nguyên nhân thiếu sự thấu cảm đã khiến cho việc giáo dục về trí tuệ xúc cảm EQ trở nên vô cùng cần thiết.

       Để giúp cho học sinh được Bồi dưỡng và nâng cao trí tuệ cảm xúc (EQ) có một số biện pháp như sau:

          *. Yêu cầu đối với giáo viên:

         I) Người giáo viên phải xác định rõ nhiệm vụ của môn học và nhiệm vụ của việc Bồi dưỡng và nâng cao trí tuệ cảm xúc (EQ) cho học sinh.

       -   Luôn thể hiện tình yêu thương đối với các em, khen ngợi, động viên kịp thời. ( HS có sự tiến bộ trong giờ học, GV động viên ngay bằng lời khen : Hôm nay con thật tiến bộ ,có cố gắng nhiều ,con hãy phát huy như thế nhé.)

       -   Luôn thấu hiểu và theo sát cảm xúc của các em.(GV hiểu được tâm lý, cảm xúc của từng em để có cách xử lý phù hợp với từng học sinh, với từng tình huống xảy ra)

      -   Nhận biết được cảm xúc của học sinh để có biện pháp điều chỉnh kịp thời. ( Nếu là cảm xúc tích cực GV cần khuyết khích ,cổ vũ học sinh để học sinh biết lắng nghe, thấu hiểu ,quan tâm tới mọi người xung quanh. Nếu là cảm xúc tiêu cực giáo viên cần ngăn chặn kịp thời để hướng cho các em có suy nghĩ tích cực.)

      -   Kiểm soát những cảm xúc của chính mình, luôn điềm đạm, bình tĩnh trong các tình huống trên lớp.  Ví dụ: Khi đọc mẫu hay giảng bài tập đọc “ Tiếng rao đêm” có thể giáo viên quá xúc động trước hình ảnh người thương binh bị cụt chân đã lao vào đám cháy để cứu cả một gia đình mà giáo viên đã khóc trước học sinh. Điều này thật không nên, vì có thể học sinh sẽ hiểu rằng cô giáo quá yếu đuối và thật buồn cười. Ngoài ra khi dạy bài tập đọc giáo viên phải thật bình tĩnh tránh tức giận ở trên lớp vì tức giận sẽ không giải quyết được vấn đề. VD: GV đang say sưa giảng bài cả lớp đang chăm chú lắng nghe, bỗng có một vài HS trêu chọc nhau gây mất trật tự. Trong tình huống đó ,người Gv hết sức kìm nén sự tức giận ,nhẹ nhàng nhắc các HS đó trật tự học bài để cả lớp tiếp tục học. Cuối buổi học GV gọi riêng các HS đó trao đổi riêng, tránh tái diễn lần sau.  

      -   Cùng học sinh hiểu rõ hành vi không phù hợp của bản thân hay bạn bè xung quanh.VD trong lớp có một số HS nam thường trêu chọc một HS nam khác vì HS này có tính nhút nhát, dễ bị bạn khác bắt nạt mà không biết phải làm gì.Trong trường hợp này ,GV cần phân tích và chỉ rõ cho HS nam kia về hành vi bắt nạt ,ức hiếp bạn cùng lớp là không thể chấp nhận được, nó trái với chuẩn mực của một người học sinh. Mặt khác, GV cũng chỉ cho HS nhút nhát bị bắt nạt kia cũng cần cần mạnh dạn hơn, tự tin hơn, biết tự bảo vệ mình để không còn bị bạn trêu chọc nữa.

      -   GV luôn chuẩn mực trong hành vi, lời nói của mình trước học sinh, luôn là tấm gương về đạo đức cho học sinh noi theo.VD: giáo viên phải luôn chịu trách nhiệm với mọi việc làm của mình trước học sinh , lời nói và việc làm luôn nhất quán, không lảng tránh các câu hỏi học sinh đưa ra, giải quyết sự việc cần triệt để, công bằng.

       II. Những việc chuẩn bị cho một tiết dạy Tập đọc có lồng ghép Bồi dưỡng và nâng cao trí tuệ cảm xúc (EQ):

        1. Nắm được mục tiêu trọng tâm của bài dạy:

        -   Kiến thức ( theo chuẩn kỹ năng)

        -   Kỹ năng

        -   Bồi dưỡng trí tuệ cảm xúc ( chọn những nội dung cần thiết, phù hợp, gần gũi).

       2. Chuẩn bị thật chu đáo hệ thống câu hỏi để dự đoán được các kỹ năng cần đạt được sau bài học.Dự đoán các phương án trả lời và cách xử lý của giáo viên.

                                             Dạy học bài Người công dân số Một

        Các kỹ năng cần đạt được:

        a) Nhận biết thấu hiểu:

        - Nhận biết được hoàn cảnh diễn ra cuộc đối thoại giữa hai nhân vật Thành và Lê.

        - Hiểu được tâm trạng của những thanh niên yêu nước.

        - Phân biệt được lòng quyết tâm thực hiện được ước mơ của mình với sự cam chịu.

        - Hiểu được ước mơ của nhân vật Thành luôn luôn nghĩ tới dân tới nước.

        - Hiểu được người công dân số Một trong bài là ai.

        b) Biết giải quyết vấn đề trong hoàn cảnh cụ thể.

       - Thấy được sự lựa chọn đúng đắn của anh Thành trong công cuộc tìm đường cứu nước dù biết trước được vô vàn khó khăn gian khổ.

      - Nhận rõ được nghĩa vụ trách nhiệm của một người công dân trước vận mệnh của tổ quốc.

        c) Tăng cường độ của cảm xúc :

        - Tăng cường độ cảm xúc và ý trí nghị lực trong hoàn cảnh hiện tại để rèn luyện thành người công dân với đầy đủ ý thức nghĩ vụ đối với tổ quốc.

          Hệ thống câu hỏi bổ sung thêm vào các câu hỏi trong SGK:

Hệ thống câu hỏi của giáo viên

Dự kiến các câu trả lời của HS.

1. Sự khác nhau của lòng yêu nước giữa anh Thành và anh Lê thể hiện ở những điểm nào?

 

 

 

2.  Nếu như lòng yêu nước không được thể hiện bằng hành động thì có mang lại kết quả gì không?

 

3. Là người công dân trong tương lai, em cần phải suy nghĩ và hành động như thế nào để làm tròn nghĩ vụ và trách nhiệm của một người công dân?

- Anh Lê là một thanh niên yêu nước nhưng chưa vượt qua được nỗi sợ hãi về những khó khăn vất vả mà anh đã thấy trước mắt.

- Anh Thành không hề lo sợ và quản ngại trước những gian nan mà thực tế đã cho anh thấy.

- Không mang lại kết quả gì mà mãi mãi vẫn chỉ những lời nói .

- Ý nghĩ luôn đi với hành động mới mang lại kết quả tốt đẹp.

 

- Quyết tâm học tập, rèn luyện tốt.

 

          3. Chuẩn bị các tình huống theo phân vai để các em được thực hành thể hiện cảm xúc của mình đã được học.

             Tình huống: Một nhóm bạn chơi trò nói về ước mơ trở thành những người công dân trong tương lai. Sau mỗi ý kiến các thành viên trong nhóm lần lượt nêu ý kiến đánh giá, tranh luận về ý nghĩa của các ước mơ đó,  việc thực hiện những ước mơ đó như thế nào. Mỗi người nêu  lên ước mơ của mình nhưng đồng thời cũng vạch ra cho mình các cách để hành động thực hiện đến cùng ước mơ đó.

           III. Các biện pháp Bồi dưỡng và nâng cao trí tuệ cảm xúc ( EQ):

           Giúp học sinh :

             1. Điều chỉnh cơ thể ảnh hưởng đến cảm xúc

          Việc đầu tiên ảnh hưởng đến cảm xúc của học sinh chính là tâm thái của học sinh thể hiện qua các biểu hiện ra bên ngoài sau đây :

         - Tư thế ngồi của học sinh, vai của học sinh có đang cúi về phía trước hay hướng thẳng ra phía sau.

          - Vẻ mặt của học sinh đang mỉm cười hay nhăn mặt.

          - Nhịp thở của học sinh, thở sâu hay nông, chậm hay nhanh.

          - Độ căng cơ trên cơ thể và trên mặt học sinh.

          - Giọng điệu, cường độ và âm lượng giọng nói của học sinh.

          Theo ADAM  KHOO vẻ mặt của học sinh trong giờ học cùng với cách học sinh  thở và tư thế ngồi đang ảnh hưởng đến cảm xúc của học sinh. Chính vì vậy để có một cảm xúc nào đó học hinh phải điều chỉnh cơ thể theo những cách nhất định phù hợp với cảm xúc ấy.

             Ví dụ: Trong giờ học Tập đọc bài  Lòng dân, khi học sinh đọc theo phân vai, HS phải thể hiện được cảm xúc của từng nhân vật qua nét mặt, giọng đọc.

          - Thể hiện cảm xúc ngưỡng mộ, cảm phục đối với bạn nhỏ trong bài “Người gác rừng tí hon”.

           2. Lắng nghe thấu hiểu cảm xúc của từng nhân vật, hay tác giả qua bài Tập đọc.

          Qua phần luyện đọc và tìm hiểu bài, học sinh  hiểu được cảm xúc của nhân vật, hay của tác giả thông qua ngoại hình, tích cách của các nhân vật và có khi chỉ đơn giản là cung cấp thông tin mà tác giả đã miêu tả trong bài tập đọc. VD: qua bài Một chuyên gia máy xúc hình ảnh anh A-lếch-xây vóc người cao lớn, mái tóc vàng óng, thân hình chắc và khỏe, khuôn mặt to, chất phác...tất cả toát lên một cảm giác giản dị, thân mật, dễ gần, dễ mến...Từ đó các em hình dung ra được cuộc gặp gỡ giữa hai người bạn thật cởi mở, chân thành, đầy thiện cảm. Qua đó các em hiểu thêm về một tình bạn chân thành đó là sự cởi mở, giản dị.

         Trong tâm trí của các em hình ảnh của các nhân vật (tác giả) hiện lên với những vẻ đẹp về tâm hồn. Và như vậy cảm xúc của các em sẽ phụ thuộc vào từng tính cách của nhân vật, yêu thương hay căm giận, cảm phục hay coi thường, v.v...

         Từ đó, mỗi khi hành động trong tâm trí các em lại hiện lên hình ảnh mà các em đã sẵn có. Và như vậy cảm xúc đã được hình thành. Khi học sinh nhận thấy bản thân mình trong trạng thái đầy động lực mạnh mẽ, đó là khi học sinh đã có được cảm xúc tích cực, phấn khích thôi thúc, giục giã các em hành động và như vậy mục đích giáo dục của người giáo viên đã đạt được.

             Ví dụ: Qua bài tập đọc Một vụ đắm tàu, khi ứng xử với bạn bè, hay những người thân trong gia đình, trong mỗi tình huống ,hình ảnh của Ma-ri-ô hay Giu-li-ét-ta hiện lên thôi thúc các em hành động đúng để trở thành những người đàn ông hay phụ nữ mang tích cách điển hình.

               3. Điều khiển suy nghĩ  thông qua từ ngữ.

          Từ những hình ảnh các nhân vật (tác giả) hoặc những thông tin trong bài Tập đọc các em có thể tự nói với bản thân mình những câu tương tự như: Tôi có thể làm được giống như anh (chị, bạn,….) ấy, “Tôi sẽ làm hết mình”, v.v…

         VD: Khi học bài Con gái với hình ảnh cô bé Mơ vừa học giỏi vừa chăm làm, lại còn dám lao xuống ngòi nước cứu em bé học lớp 3 bị ngã ...Các em cũng muốn được giống như cô bé Mơ, để rồi các em tự nhủ : Mình cũng muốn được mẹ tự hào về mình như mẹ của bạn Mơ vậy.

         Việc điều khiển suy nghĩ của mình thông qua từ ngữ có ý nghĩa rất quan trọng. Nếu học sinh luôn tự nhủ rằng mình sẽ không bao giờ đạt được điểm cao thì các em cũng không bao giờ đạt được điểm cao. Bởi vì các em đã ra lệnh cho bộ não của mình không tập trung vào bài giảng của Thầy và cũng không bao giờ chăm chỉ luyện tập thực hành các kiến thức đã học. Ngược lại, nếu các em nói được rằng: môn Tập đọc thật thú vị, mỗi bài Tập đọc mang đến cho chúng ta những bài học quý giá thì lập tức não bộ của các em sẽ huy động tất cả khả năng để giúp các em học , tiếp thu kiến thức được dễ dàng hơn.

          Chính vì vậy giáo viên phải bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm cho học sinh bằng cách gây hứng thú cho các em ở mỗi bài tập đọc. Giới thiệu bài giáo viên nên chọn cách giới thiệu mở, tạo sự tò mò cho các em. Khi đọc mẫu giáo viên phải đọc thật hay, giọng truyền cảm, kết hợp với lời nói, cử chỉ, điệu bộ để làm cho các em thích học và tiếp thu bài dễ dàng hơn.

              4. Tự đặt câu hỏi hợp lý cho mình.

          Trong cuộc sống chúng ta rất thường tự nói với bản thân mình bằng cách đặt câu hỏi. Giả định tình huống như: Mình thi trượt đại học mặc dù mình đã cố gắng chăm chỉ học tập .Chúng ta có thể đặt câu hỏi: Tại sao mình lại thi rớt nhỉ?… bằng việc đặt câu hỏi như trên chúng ta sẽ cảm thấy tồi tệ hơn.

         Học sinh cũng như vậy, tình trạng trên có thể xảy ra với bài kiểm tra được điểm kém. Giáo viên nên giúp các em tự đặt câu hỏi tạo động lực thúc đẩy bản thân như: mình rút ra được kinh nghiệm gì giúp mình đạt điểm cao ở bài kiểm tra sau?       

        Trở lại bài học Tập đọc, qua những tình huống mà các nhân vật trong bài đã trải qua. Tôi đã hướng dẫn các em nhận ra được qua suy nghĩ và hành động của nhân vật, em thấy nhân vật  ấy có hành động gì đáng khen? Hay nhân vật ấy có nên làm như vậy không? Từ đó, các em sẽ tự đặt được câu hỏi hợp lý cho mình ví dụ như: mình rút ra được kinh nghiệm gì qua bạn ( anh, chị…) ấy? Hay nếu là nhân vật ấy mình sẽ không làm như vậy.vv ...

           Ví dụ: Qua bài tập đọc Chuỗi ngọc lam, cô bé Gioan rất yêu chị gái- một người chị đã thay mẹ nuôi em từ bé. Cô bé đã mang hết số tiền dành dụm để mua quà tặng chị nhân lễ Nô-en. Hai chị em họ thật yêu thương nhau, họ đều là người có tấm lòng nhân hậu.Từ đó, các em có thể nhìn lại được cách cư xử của mình đối với các bạn và những người thân trong gia đình và có thể tự nói với  bản thân: Mình đã biết tại sao mình và anh trai của mình hay cãi nhau/ T ừ nay mình sẽ không cải nhau với anh nữa./...    

             5 . Điều khiển cường độ của cảm xúc qua bài Tập đọc.

        Trong thực tế, chúng ta thường cảm được những mức độ khác nhau của động lực, niềm vui sướng, sự lười biếng hay thất bại. Đôi khi chúng ta cảm thấy rất quyết tâm, hoặc thậm chí cực kỳ quyết tâm. Có những lúc cảm thấy hơi buồn và cũng có lúc cảm thấy cực kỳ buồn thảm.

           Chúng ta có thể kiểm soát được cường độ của cảm xúc và tất nhiên chúng ta sẽ giúp học sinh luôn tăng cường những cảm xúc vui vẻ, phấn chấn. Đương nhiên chúng ta sẽ giảm thiểu những cảm xúc tiêu cực.

          Điều này chúng ta lại có thể vận dụng những hình ảnh các nhân vật trong bài Tập đọc đã được lưu lại trong tâm trí của các em. Giúp các em  tưởng tượng các nhân vật đó chính là các em  với những thành công ví dụ như đạt được điểm cao, thậm chí là rất cao hay có lòng dũng cảm v.v. chắc chắn cảm xúc của các em sẽ tăng cao và như vậy sẽ tạo được động lực tốt.

             Ví dụ: Qua bài tập đọc Ngu Công xã Trịnh Tường. Mỗi khi phải hoàn thành một bài Tập làm văn hay bài toán khó, trong tâm trí các em lại hiện lên hình ảnh ông Lìn - một người nông dân tỉnh Lào Cai .Với ý chí kiên cường và lòng kiên trì sắt đá, ông đã đào mương suốt một năm trời được gần bốn cây số mương vắt ngang những đồi cao dẫn nước từ rừng già về thôn để trồng lúa nước. Từ đó cường độ cảm xúc tích cực của các em sẽ tăng lên và các em sẽ thầm nói “ Mình sẽ quyết tâm vượt qua những khó khăn trong học tập để đạt được những thành tích cao”.

          Hay, mỗi khi có tình huống nào đó khiến các em không tự tin, không có niềm tin vào bản thân hay cuộc sống.Ví dụ, trong cuộc sống hiện tại, trong gia đình, bố mẹ thường đặt nhiều hi vọng các em.Nhưng do hoàn cảnh gia đình mà nhiều bố mẹ chưa thực sự hiểu được suy nghĩ, hành động của con em mình. Dẫn đến có những lời nói hoặc việc làm khiến các em mất niềm tin.Qua hình ảnh “Cụ Ún” trong bài Thầy cúng đi bệnh viện, các em có thể cởi mở để trao đổi với thầy cô, nhờ thầy cô trao đổi với bố mẹ, để bố mẹ hiểu suy nghĩ của mình hơn. Như vậy, các em đã làm giảm được cảm xúc tiêu cực, để có thêm niềm tin với mọi người xung quanh.

            IV. Quy trình dạy thực nghiệm với giờ học có nội dung Bồi dưỡng và nâng cao trí tuệ cảm xúc (EQ):

          I. Ổn định tổ chức:

          II. Kiểm tra bài cũ:

          III. Bài mới:

          1. Giới thiệu bài, viết tên bài lên bảng (Khám phá)

          2. Phát triển bài (kết nối):

          3. áp dụng.

          4. Củng cố – dặn dò:

            V. Giáo án minh họa:

                                              MỘT VỤ ĐẮM TÀU

                                   Phân môn Tập đọc – Tiếng Việt 5 Tuần 29

I: Mục đích, yêu cầu:

1. Kiến thức: Hiểu ý nghĩa của câu chuyện: Ca ngợi tình bạn giữa Ma - ri - ô và Giu - li- ét -ta. Sự ân cần, dịu dàng của Giu - li - ét - ta, đức hy sinh cao thượng của cậu bé Ma- ri -ô.

2.Kỹ năng: Đọc trôi chảy, diễn cảm toàn bài, đọc đúng các từ phiên âm tiếng nước ngoài: Li-vơ- pun, Ma- ri-ô, Giu- li-ét-ta.

II: Trí tuệ cảm xúc được bồi dưỡng và nâng cao qua các kỹ năng như :

1: Thấu hiểu được sự dịu dàng, yêu thương của Giu-li-ét-ta, sự hy sinh cao thượng của Ma -ri - ô.

2: Đối phó với những tình huống bất ngờ xảy ra ngoài ý muốn.

3: Lựa chọn và ra quyết định trong những tình huống gay cấn.

4: Thể hiện cảm xúc của mình trước nhân vật.

5: Điều khiển được suy nghĩ của mình thông qua từ ngữ và hình ảnh.

6: Tự đặt câu hỏi cho mình.

7: Điều khiển cường độ cảm xúc.

III: Các phương pháp/ kỹ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng.

1: Đọc sáng tạo.

2: Thảo luận nhóm / chia sẻ.

3: Trình bày cảm xúc : nhân vật, bình luận về nhân vật, hành động của nhân vật trong bài, nêu bài học rút ra sau bài đọc.

IV : Phương tiện dạy học :

1: Tranh minh hoạ trong SGK, tranh có hình ảnh hai nhân vật Ma- ri - ô và Giu - li- ét-ta.

2: Bảng phụ viết đoạn văn cần hướng dẫn HS luyện đọc diễn cảm.

3: Phiếu học tập có nội dung trắc nghiệm về những điều đã học được qua bài này ( dùng phần củng cố bài)

V: Tiến trình lên lớp

Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

I/ n định tổ chức:(1')

(Mục tiêu: Điều chỉnh cơ thể để có cảm xúc tích cực.)

-         Đứng lên, thở đều, vẻ mặt vui tươi của một người cực kỳ sung mãn, phấn chấn, đứng thẳng vai (không buông thõng vai)

II: Kiểm tra bài cũ: ( 1')

-         Gọi 1 HS đọc TL bài thơ : Đất nước và trả lời câu hỏi ND bài.

III: Bài mới:

1: Khám phá(2').

- GV giới thiệu tranh minh hoạ chủ điểm Nam và nữ.

- Nội dung các bài tập đọc trong chủ điểm này giúp các em hiểu được sự bình đẳng về nam nữ và vẻ đẹp riêng về tính cách của mỗi giới.

- Hướng dẫn Hs quan sát tranh minh hoạ trong bài Tập đọc: “ Một vụ đắm tàu”.

-  GV giới thiệu: Bài đọc Một vụ đắm tàu sẽ giúp các em làm quen với hai nhân vật tiêu biểu cho hai giới: Đó là cậu bé Ma- ri - ô mạnh mẽ, cao thượng và cô bé Giu-li-ét -ta tốt bụng, diụ hiền.

2: Kết nối:

HĐ 1: Luyện đọc(15'):

(Kỹ năng: lắng nghe nhận biết.)

- GV viết lên bảng các từ : Li – vơ - pun, Ma – ri - ô. Giu – li – ét – ta.

GV đọc mẫu.

- Gọi hai HS giỏi đọc (nối tiếp nhau) đọc toàn bài.

- Gọi Hs đọc nối tiếp nhau theo đoạn.

- Có thể chia thành các đoạn như sau:

+ Đoạn 1: Từ đầu đến về quê sống với họ hàng.

+ Đoạn 2: Từ đêm xuống đến băng cho bạn.

+Đoạn 3: Từ Cơn bão dữ dội đến Quang cảnh thật hỗn loạn.

+Đoạn 4: Từ Ma – ri - ô đến đôi mắt thẫn thờ tuyệt vọng.

+Đoạn 5: Phần còn lại.

Khi HS đọc. GV kết hợp sửa lỗi phát âm, giọng đọc cho các em, giúp các em hiểu đúng những từ ngữ mới trong bài (Li- vơ - pun, bao lơn).

- Yêu cầu HS đọc theo cặp.

- HS giỏi đọc diễn cảm bài văn.

+ Đoạn 1: giọng đọc thong thả, tâm tình.

+ Đoạn 2: nhanh hơn, căng thẳng, nhấn giọng ở các từ ngữ: khủng khiếp, phá thủng, lắng xuống ở câu: Hai tiếng đồng hồ trôi qua…Con tàu chìm dần…

+ Đoạn 4: giọng hồi hộp, nhấn giọng những từ miêu tả: ôm chặt, khiếp sợ, sững sờ, thẫn thờ tuyệt vọng…Chú ý những tiếng kêu: Còn chỗ cho một đứa bé. Đứa nhỏ thôi! Nặng lắm rồi -Kêu to, át tiếng sóng biển và những âm thanh hỗn loạn.

+ Đoạn 5: Lời Ma- ri - ô hét to: Giu - li - ét - ta, xuống đi! Bạn còn bố mẹ...- giuc giã, thốt lên tự đáy lòng. Hai câu kết- trầm lắng, bi tráng; lời Giu-li - ét - ta vĩnh biệt bạn nức nở, nghẹn ngào.

HĐ2: Tìm hiểu bài( 12'):

- Gv chia lớp thành các nhóm (nhóm 4) để HS tìm hiểu nội dung, ý nghĩa của bài đọc.

 *GV nêu các câu hỏi phụ giữa các câu hỏi (nếu cần thiết).

Gợi ý trả lời các câu hỏi phụ và câu hỏi trong SGK.

-Nêu hoàn cảnh và mục đích chuyến đi của Ma- ri - ô và Giu- li- ét- ta?

(Kỹ năng: Nhận biết, thấu hiểu. )

GV chuyển ý: Hai bạn nhỏ người I-ta-li-a, tình cờ đi trên một chuyến tàu thuỷ rời cảng Li-vơ-pun ở nước Anh về I-ta-li-a. Giu-li-ét-ta cao hơn Ma-ri-ô một cái đầu. Họ đã làm quen với nhau.Tuy 2 người bạn cùng đi trên một chuyến tàu nhưng tâm trạng rất khác nhau. Giu-li-ét-ta luôn vui vẻ ,háo hức mong chờ được gặp gia đình. Ma-ri-ô thì u buồn,chưa xác định được tương lai sẽ ra sao.Giu-li-ét-ta thì kể về hoàn cảnh gia đình mình cho bạn nghe.Còn Ma-ri-ô thì chỉ im lặng,vì cậu là người kín đáo, tế nhị, không muốn làm bạn mất vui.  

- Giu-li-et-ta chăm sóc Ma-ri-ô như thế nào khi bạn bị thương?

(Kỹ năng : Lắng nghe thấu hiểu người khác.)

 

- Hành động của Giu- li-ét-ta toát lên nét tính cách nào ?

(Kỹ năng: Thấu hiểu.)

 

 

 

 

 

- Qua hình ảnh của Giu-li-ét-ta. Các em  hãy nói lên cảm xúc của mình?

 ( Gv gọi các bạn nữ)

(Kỹ năng : Điều khiển suy nghĩ, cảm xúc của mình qua từ ngữ.)

*GV tiểu kết: Tất cả những hành động của Giu-li-ét-ta đã thể hiện nét tính cách điển hình của một người phụ nữ. Là HS, ngay từ nhỏ, các em nữ cần có ý thức để rèn luyện để trở thành một phụ nữ dịu dàng sống nhân hậu, sẵn sàng giúp đỡ mọi người.

 - Tai nạn bất ngờ xảy ra như thế nào?

(Mục tiêu: nhận biết.)

 

 

-  Qua sự việc cơn bão bất ngờ ập đến cho em hiểu thêm điều gì ?

(Mục tiêu: Kỹ năng chấp nhận thực tế.)

* Gv tiểu kết : Trong cuộc sống không phải lúc nào cũng bình yên, hạnh phúc. Luôn luôn có những sự cố bất ngờ xảy ra ngoài ý muốn, gây nên sự khó khăn, mất mát...trong những tình huống đó đòi hỏi chúng ta phải bình tĩnh và đưa ra những quyết định...Chúng ta hãy tìm hiểu xem Ma-ri-ô đã xử lý tình huống như thế nào nhé.

-Ma-ri-ô phản ứng thế nào khi những người trên xuồng muốn nhận đứa nhỏ hơn là cậu?

(Kỹ năng: Kiểm soát được cảm xúc của mình, ra quyết định.)

*GV: Phải đặt mình vào hoàn cảnh buộc phải lựa chọn giữa sự sống và cái chết mới thấy được hành động cao thượng của cậu bé Ma-ri-ô mới 12 tuổi.Lẽ ra Ma-ri-ô được xuống xuồng cứu nạn vì cậu nhỏ hơn,nhưng nhìn vẻ tuyệt vọng của Giu-li-ét-ta ,một ý nghĩ vụt đến, Ma-ri-ô đã nhường chỗ cho bạn, nhận cái chết về mình.Cậu nghĩ, mình không còn bố mẹ, còn Giu-li-ét- ta bạn ấy có bố mẹ, có tương lai ở phía trước nên đã quyết định nhường sự sống của mình cho Giu-li-ét-ta.

- Quyết định nhường cho bạn xuống xuồng cứu nạn của Ma-ri-ô nói lên điều gì về cậu?

(Kỹ năng: Ra quyết định.)

- Qua hình ảnh của Ma-ri-ô ,các em  hãy nói lên cảm xúc của mình?

( Gv gọi các HS nam)

(Mục tiêu: Điều khiển suy nghĩ, cảm xúc của mình qua từ ngữ.)

*GV:Hành động nhường cho bạn xuống thuyền của Ma-ri-ô toát lên nét tính cách của nam giới. Ngay từ nhỏ các bạn nam cần có ý thức rèn luyện để trở thành một nam giới mạnh mẽ, cao thượng.

- Nêu ý nghĩa của câu chuyện?

 

 

 

 

 

 

 

HĐ3: Đọc diễn cảm( 6'):

(Kỹ năng: Thể hiện cảm xúc của mình thông qua ngôn ngữ biểu cảm.)

- GV giúp HS thể hiện đúng nội dung của từng đoạn.

- GV hướng dẫn HS đọc diễn cảm đoạn  từ Chiếc xuồng cuối cùng được thả xuống đến hết, theo cách phân vai ( người dẫn chuyện, người trên xuồng cứu hộ, Ma-ri-ô, Giu-li-et-ta). Chú ý đọc đúng lời kêu, hét của người trên xuồng cứu hộ và Ma-ri-ô; lời của Giu-li-et-ta vĩnh biệt bạn trong tiếng khóc nức nở, nghẹn ngào:

     Chiếc xuồng cuối cùng cũng được thả xuống. Ai đó kêu lên: “ Còn chỗ cho một đứa bé” Hai đứa trẻ sực tỉnh lao ra.

- Đứa nhỏ thôi! Nặng lắm rồi. – Một người nói.

     Nghe thế, Giu-li-ét-ta sững sờ, buông thõng hai tay, đôi mắt thẫn thờ tuyệt vọng. Một ý nghĩ vụt đến, Ma-ri-ô hét to:” Giu-li-ét-ta, xuống đi! Bạn còn bố mẹ...”

      Nói rồi, cậu ôm ngang lưng Giu-li- ét-ta thả xuống nước. Người ta nắm lấy tay cô bé lôi lên xuồng.

Chiếc xuồng bơi ra xa. Giu-li-ét-ta bàng hoàng nhìn Ma-ri-ô đang đứng bên mạn tàu, đầu ngửng cao, tóc bay trước gió. Cô bật khóc nức nở, giơ tay về phía cậu: ”Vĩnh biệt cậu Ma-ri-ô!”

GV đọc mẫu đoạn văn.

 

 

IV: Củng cố – dặn dò(1-2'):

- Em hãy nói cảm nghĩ về những gì em học được qua giờ Tập đọc?

(Mục đích: Tạo động lực cho hành động.)

 

 

 

 

 

 

 

 

- Gv nhận xét tiết học.

Dặn dò chuẩn bị bài “Con gái”.

 

 

 

- HS làm theo giáo viên.

 

 

- 1 HS đọc và trả  lời câu hỏi.

 

 

 - Hs quan sát tranh chủ điểm.

 

 

 

- Hs nêu nội dung bức tranh.

 

 

 

 

 

 

 

 

- HS lắng nghe.

- 2 HS giỏi nối tiếp nhau đọc toàn bài. Cả lớp đọc thầm theo bạn.

- Nhiều HS nối tiếp nhau đọc từng đoạn (2- 3) lượt.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- Từng cặp HS luyện đọc theo đoạn nối tiếp.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- HS thảo luận theo nhóm 4, lần lượt các câu hỏi.

 

 

 

 

-Ma - ri - ô: bố mẹ mới mất, về quê sống với họ hàng. Giu - li - ét - ta: đang trên đường về nhà, gặp lại bố mẹ .

 

 

 

 

 

 

 

 

- Thấy Ma-ri-ô bị sóng lớn ập tới, xô cậu ngã dúi, Giu-li-et-ta hoảng hốt chạy lại, quỳ xuống bên bạn, lau máu trên chán bạn, dịu dàng gỡ chiếc khăn đỏ trên mái tóc băng vết thương cho bạn.

- HS có thể trả lời các ý như sau:

+ Giu-li- ét- ta là người rất tốt bụng, giàu tình cảm.

+ Giu- li- ét –ta có tấm lòng nhân hậu.

+ Giu-li-ét-ta rất thương bạn vì bạn bị thương....

+ Giu-li-ét-ta là người rất ân cần dịu dàng, sẵn sàng giúp đỡ người khác.

 

- HS có thể nói:

+ Tôi sẽ làm được như Giu-li-ét-ta.

+Tôi sẽ  để trở thành một người phụ nữ tốt….

 

 

 

 

 

- Cơn bão dữ dội ập tới, sóng lớn phá thủng thân tàu, nước phun vào khoang, con tàu chìm dần giữa biển khơi. Ma-ri-ô và Giu-li-et-ta hai tay ôm chặt cột buồm, khiếp sợ nhìn mặt biển.

 

- HS có thể trả lời các ý:

+ Biển hay có bão.

+ Những người đi trên biển có thể gặp tai nạn do bão.

-         HS lắng nghe.

 

 

- Một ý nghĩ vụt đến- Ma-ri-ô quyết định nhường chỗ cho bạn- cậu hét to: Giu-li-et-ta, xuống đi! Bạn còn bố mẹ..., nói rồi ôm ngang lưng bạn thả xuống nước)

 

- HS lắng nghe.

 

 

 

 

 

- Ma-ri-ô có tâm hồn cao thượng, nhường sự sống cho bạn, hi sinh bản thân vì bạn.

 

- Hs có thể nói :

+ Tôi sẽ làm được như Ma-ri-ô.

+ Tôi sẽ trở thành một người đàn ông mạnh mẽ, cao thượng  ...

 

- HS lắng nghe.

 

 

- HS có thể nêu ý nghĩa của câu chuyện như sau:

+ Câu chuyện ca ngợi tình bạn cao đẹp của Ma-ri-ô và Giu-li-ét-ta, đồng thời đề cao nét tính cách điển hình của hai bạn khác giới.

+ Câu chuyện cho ta thấy trong cuộc sống ai ai cũng phải gặp những tình huống bất ngờ xảy ra. Từ đó phải bình tĩnh đối mặt và ra quyết định đúng đắn thể hiện tình cảm của mình.

 

 

 

 

- HS theo dõi sự hướng dẫn của GV.

- Một tốp 5 HS tiếp nối nhau luyện đọc diễn cảm 5 đoạn của bài văn.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- Từng tốp 4 HS luyện đọc phân vai

- Từng tốp thi đọc diễn cảm trước lớp

- Cả lớp bình chọn nhóm đọc diễn cảm hay nhất.

 

- HS có thể nói như sau:

+ Bài học giúp em hiểu về những nét tính cách cần có của người phụ nữ hoặc nam giới.

+ Bài học giúp em biết rút kinh nghiệm từ trong cách cư xử của mình đối với các bạn khác giới.

+ Bài học rèn cho em kỹ năng hiểu và chia sẻ với những người gặp khó khăn hoàn nạn.

+ Bài học giúp em tự tin, không hề run sợ trước những tình huống bất ngờ xảy ra trong cuộc sống.

+ Bài học tạo động lực để em rèn luyện trở thành những người phụ nữ (hay nam giới) thực sự.

          Sau bài học này đa số HS đã đạt được được những cảm xúc cần thiết như đã nêu trong yêu cầu, song bên cạnh đó có một số HS chưa đạt sự đồng đều về cảm xúc như chưa kiểm soát được cảm xúc của mình, chưa dám nói lên cảm xúc của mình v.v..


Nhắn tin cho tác giả
Nguyễn Anh Sơn @ 15:51 26/04/2017
Số lượt xem: 1249
Số lượt thích: 1 người (Lê Văn Hà)
 
Gửi ý kiến