Trò chơi dân gian cho HS Tiểu học

Trò chơi dân gian có gần gủi và gắn bó thân thiết với trẻ em Việt Namtừ thuở nào.

Mỗi chúng ta ai ai cũng đã nhiều lần chơi các trò chơi dân gian ngay từ thuở bé: Bịt mắt bắt dê, trốn tìm, ô ăn quan, chơi chuyền hay được thả mình cùng những cánh diều vi vu trong gió. Tất cả tạo nên một bức tranh sinh động, muôn màu của cuộc sống. Các em gặp trò chơi dân gian khi đang còn là học sinh Mầm non, Tiểu học. Thông qua các trò chơi các em được học những bài đồng dao rất dễ nhớ, dễ thuộc và vui tai. Các em được sống trong thế giới tuổi thơ của riêng mình. Ở đó, các em được thể hiện bản thân, thể hiện sự khéo léo, nhanh nhẹn, thông minh…Nhưng hơn cả là các em được giao lưu với nhau. Sau đây tôi xin giới thiệu một số trò chơi dân gian

1. Rồng rắn lên mây

Một trò chơi tập thể đầy tiếng cười và đòi hỏi người chơi phải chạy hết công sức, có tinh thần tập thể cao. Luật chơi là sẽ có 1 người đứng ra làm thầy thuốc hay chủ nhà. Những người còn lại sắp hàng dài, người đứng sau sẽ nắm lấy vạt áo hay ôm eo người đứng trước. Bắt đầu chơi, tất cả sẽ hát bài:

"Rồng rắn lên mây

Có cây lúc lắc.

Hỏi thăm thầy thuốc

Có nhà hay không?”

Thầy thuốc trả lời: Không

Thầy thuốc đi đâu vây?

- Tùy thầy thuốc trả lời: Có thể đi chợ, đi chơi

Tiếp tục lần 2, lần 3 …Khi nào thầy thuốc trả lời có

- Thầy thuốc hỏi: Nhà rồng nhà rắn đi đâu vây? (Đi xin thuốc chữa bện cho con)

- Thầy  thuốc hỏi: Con lên mấy?

- Trả lời: Con lên một

- Thầy: Thuốc chẳng hay

- Con lên hai/ Con lên 3/…Con lên mười

- Thầy: Thuốc hay vậy

- Thầy: Xin khúc đầu

Những xương cùng xẩu

- Thầy: Xin khúc giữa

Những máu cùng me

- Thầy: Xin khúc đuôi

Tha hồ thầy đuổi

Sau khi chọn được khúc ưng ý sẽ là lúc thầy thuốc tìm mọi cách để bắt được người đang đứng ở khúc ấy. Nhiệm vụ của người đứng đầu là dang tay không cho thầy thuốc bắt được. Nếu bạn nào bị bắt sẽ phải làm thầy thuốc để tiếp tục cuộc chơi.

2.Trò chơi: Thả đỉa ba

Trò chơi thể hiện việc qua sông, qua ruộng,..ngập nước. Ở dưới nước có đĩa. Cả nước làm sao xuống nước mà đỉa không bắt được.
Trước hết vẽ hai đường song song cách nhau độ 2m (hay qui định khoảng trống nào đó) giả định là sông nước. Một em ra giữa vòng vừa hát vừa lấy tay ra đập nhịp vào vai các bạn:

Vẽ một hình chữ nhật được chia đôi theo chiều dài và ngăn thành 5 hàng dọc cách khoảng đều nhau, ta có được 10 ô vuông nhỏ. Hai đầu hình chữ nhật được vẽ thành 2 hình vòng cung, đó là 2 ô quan lớn đặc trưng cho mỗi bên, đặt vào đó một viên sỏi lớn có hình thể và màu sắc khác nhau để dễ phân biệt hai bên, mỗi ô vuông được đặt 5 viên

sỏi nhỏ mỗi bên có 5 ô . Hai người hai bên, người thứ nhất đi quan với nắm sỏi trong ô vuông nhỏ tùy vào người chơi chọn ô, sỏi được rãi đều chung quanh từng viên một trong những ô vuông cả phần của ô quan lớn, khi đến hòn sỏi cuối cùng ta vẫn bắt lấy ô bên cạnh và cứ thế tiếp tục đi quan (bỏ những viên sỏi nhỏ vào từng ô liên tục). Cho đến lúc nào viên sỏi cuối cùng được dừng cách khoảng là một ô trống, như thế là ta chặp ô trống bắt lấy phần sỏi trong ô bên cạnh để nhặt ra ngoài. Vậy là viên sỏi đó thuộc về người chơi. Khi đó người đối diện mới được bắt đầu.Đến lượt đối phương đi quan cũng như người đầu tiên, cả hai thay phiên nhau đi quan cho đến khi nào nhặt được phần ô quan lớn và lấy được hết phần của đối phương. Như thế người đối diện đã thua hết quan. 
Hết quan tàn dân, thu quân kéo về. Hết ván, bày lại như cũ, ai thiếu phải vay của bên kia
Cách chơi ô ăn quan được nói lên rất đơn giản nhưng người chơi ô ăn quan đã giỏi thì việc tính toán rất tài tình mà người đối diện phải thua cuộc vì không còn quan (sỏi) bên phần mình để tiếp tục cuộc chơi...

4. Bịt mắt bắt dê

Nếu bạn thích cảm giác hồi hộp khi mắt bị bịt kín bởi một chiếc khăn và không nhìn thấy ai cả thì trò chơi Bịt mắt bắt dê sẽ là trò chơi ưa thích. Cách chơi vô cùng đơn giản, sẽ có một người bị bịt mắt, những người còn lại sẽ đứng thành vòng tròn quanh người đó. Sau khi khẩu hiệu "bắt đầu"  được hô vang, mọi người sẽ đi xung quanh cho đến khi có khẩu hiệu "dừng lại". Khi ấy người bị bịt mắt sẽ đi xung quanh để bắt 1 ai đó. Nếu đoán đúng tên thì người bị bắt sẽ phải ra thay thế, còn nếu đoán sai thì người đang bịt mắt vẫn phải tiếp tục đi "bắt dê".                          

5. Trò chơi: Ném vòng

* Chuẩn bị:
- 3 cái chai.
- 9 cái vòng đường kính từ 15 đến 20 cm.
Làm bằng tre (tùy theo đích ném nếu đích là vật có cổ to thì vòng phải to sao cho lọt được vào cổ vật làm đích).
* Cách chơi:Đặt 3 cái chai thành một hàng thẳng cách nhau 50 đến 60 cm. Vẽ vạch chuẩn cách chai từ 100 đến 150 cm (tùy theo khả năng và mức độ chơi ở các lần khác nhau mà tăng dần khoảng cách). Người chơi xếp 3 hàng đứng dưới hàng kẽ, mỗi lần chơi cho 3 người ném, mỗi người ném 3 vòng, thi xem ai ném được nhiều vòng lọt vào cổ chai là người đó thắng cuộc.

6. Trò chơi: Trốn tìm

- Người chơi cử một bạn đi tìm (có thể xung phong), nhắm mắt thật kĩ (có nơi dùng khăn hoặc miếng vải bịt mắt); các bạn còn lại tản ra xung quanh đi trốn

- Khi bạn bịt mắt hỏi: “Xong chưa” trong khi tất cả những người khác sẽ chọn chỗ núp an toàn cho mình. Khi mọi người đã tìm được chỗ ẩn trốn thì người đại diện hô “Xong”. Lúc này người bịt mắt sẽ bắt đầu đi tìm những người đang ẩn nấp xung quanh. Trong thời gian quy định người đi tìm thấy bạn nào đầu thì bạn đó phải trở thành người đi tìm ở ván sau. Điều kiện là phải tìm hết các bạn còn lại