I. LÝ THUYẾT:

1. TBC = Tổng các số hạng : số số hạng

(Trung bình cộng của n số hạng bằng tổng của n số hạng chia cho n).

2. Tổng các số = TBC x số số hạng

II. THỰC HÀNH:

Bài 1: Lớp 4A có 27 học sinh, lớp 4B có 26 học sinh, lớp 4C có 28 học sinh. Hỏi trung bình mỗi lớp có bao nhiêu học sinh ?

Bài 2: Tìm số TBC của các số: 20; 35; 37; 65 và 73 ?

Bài 3: TBC của hai số là 27. Tìm ST2, biết ST1 là 24 ?

Bài 4: TBC của 3 số là 47. Tìm một số biết tổng hai số kia là 6 chục.

Bài 5: Có 9 ô tô chuyển rau vào thành phố. 5 ô tô đầu mỗi ô tô chuyển được 36 tạ. 4 ô tô sau, mỗi ô tô chuyển được 45 tạ. Hỏi trung bình mỗi ô tô chuyển được bao nhiêu tạ rau ?

Bài 6: Tuần vừa qua cửa hàng nhà bạn Trang bán được 63 kg gạo. Hỏi trung bình  mỗi ngày cửa hàng nhà bạn Trang bán được bao nhiêu kg gạo biết của hàng nhà bạn Trang mở cửa tất cả các ngày trong tuần ?

Bài 7: Khối 4 có hai lớp, lớp 4A có 30 học sinh, 4B có nhiều hơn TBC của hai lớp 4A và 4B là 4 học sinh. Hỏi lớp 4B có bao nhiêu học sinh ?

Bài 8: Khối 4 có 2 lớp. Lớp 4A có 30 HS, lớp 4B có ít hơn TBC của cả hai lớp 4A và 4B là 4 học sinh. Hỏi lớp 4B có bao nhiêu học sinh ?

Bài 9: Khối 4 có 3 lớp, 4B có 38 học sinh, số học sinh của lớp 4A ít hơn TBC số học sinh của hai lớp 4A và 4B là 4 học sinh, số học sinh của lớp 4C nhiều hơn TBC số học sinh của cả 3 lớp là 4 HS. Tính số học sinh của cả khối ?

Bài 10: Ba bạn Vui, Học, Toán thi giải câu đố. Vui giải được 12 câu, Học giải ít hơn mức TBC của cả 3 bạn là 1 câu. Toán giải nhiều hơn mức TBC của cả 3 bạn là 5 câu. Hỏi Học và Toán, mỗi bạn giải được mấy câu ?

Bài 11: Một cửa hàng bán vải, 2 ngày đầu mỗi ngày bán được 150m vải, 3 ngày tiếp theo mỗi ngày bán được 175m vải. Số vải còn lại bán trong ngày cuối cùng ít hơn mức TBC mỗi ngày cửa hàng bán được là 25m. Hỏi ngày cuối cùng cửa hàng bán được bao nhiêu mét vải ?

Bài 12: Tuổi trung bình của 11 cầu thủ của một đội bóng là 22 tuổi. Nếu không kể thủ môn thì tuổi trung bình của 10 cầu thủ còn lại là 21 tuổi. Hỏi thủ môn bao nhiêu tuổi ?

Bài 13: Khối 4 của một trường có 3 lớp, trong đó trung bình số học sinh của lớp 4A và 4B là 34 học sinh, trung bình  số học sinh của lớp 4B và 4C là 39 học sinh, trung bình số học sinh của lớp 4C và 4A là 35 học sinh. Hỏi mỗi lớp có bao nhiêu học sinh ?

Bài 14: Tuổi TB của hai anh em nhiều hơn tuổi em là 3 tuổi. Hỏi anh hơn em mấy tuổi ?

Bài 15: Một con gà, một con vịt nặng tất cả 5kg; con gà đó và một con ngỗng nặng tất cả 9kg; con ngỗng đó và con vị đó nặng tất cả 10 kg. Hỏi TB mỗi con nặng mấy kg ?

Bài 16: Mỗi năm có 20 lần kiểm tra. Sau 10 lần kiểm tra đầu, bạn An thấy điểm TB của mình là 7. Hỏi 10 lần kiểm tra sau, bạn An phải đạt tất cả bao nhiêu điểm để điểm TB cả năm là 8 điểm.

Bài 17: Để đánh số trang một cuốn sách, TB mỗi trang phải dùng 2 chữ số. Hỏi cuốn sách đó có bao nhiêu trang ?

 Bài 18: Trung bình mỗi người có 6 cái kẹo. Biết người thứ nhất có 8 cái kẹo. Tìm số kẹo của người thứ hai ?

Bài 19: Khối 4 của một trường có 2 lớp, trong đó lớp 4A có 30 học sinh, lớp 4B có số học sinh nhiều hơn TB số học sinh của hai lớp 4A và 4B là 4 học sinh. Tìm số học sinh lớp 4B ?

Bài 20: TBC hai số là 50. Tìm hai số biết số này gấp số kia 3 lần.

Bài 21: TBC của 3 số là 93. Tìm 3 số biết ST1 gấp 3 lần ST2, ST2 gấp đôi ST3 ?

Bài 22: Tìm 4 số chẵn liên tiếp, biết TBC của 4 số là 9.

Bài 23: Nhân có số kẹo nhiều hơn TBC số kẹo của hai anh em Nhân là 3 cái kẹo. Biết em Nhân có 18 cái kẹo. Tính số kẹo của Nhân ?

Bài 24: Nam có số kẹo ít hơn TB số kẹo của hai anh em Nam là 5 kẹo. Biết Nam có 15 cái kẹo. Tính số kẹo của em Nam ?

Bài 25: Khối 4 của một trường có 3 lớp, trong đó lớp 4B có 38 học sinh, số học sinh của lớp 4A ít hơn TBC số học sinh của hai lớp 4A và 4B là 4 học sinh. Số học sinh lớp 4C lại nhiều hơn TBC số học sinh của 3 lớp là 4 học sinh. Tính số học sinh của lớp 4A và 4C ?

Bài 26: Na có 40 cái vòng. Hiền có số vòng bằng một nửa số vòng của Na. Tuấn có số vòng nhiều hơn TBC của 3 bạn là 6 cái vòng. Hỏi Tuấn có bao nhiêu cái vòng ?

Bài 27: Ba số có TBC bằng 60. Tìm 3 số đó, biết nếu viết thêm chữ số 0 vào bên phải ST1 thì được ST2 và ST1 bằng 1/4 ST3?

Bài 28: Ba số có TBC bằng 112, xóa chữ số 0 ở cuối ST1 thì được ST2. ST1 gấp đôi ST3. Tìm 3 số đó ?

Bài 29: TBC số dầu đựng ở 3 thùng là 20 lít. Biết số lít dầu ở thùng thứ nhất bằng 1/3 số lít dầu ở thùng thứ hai, số lít dầu ở thùng thứ ba gấp đôi số lít dầu ở thùng thứ nhất. Tính số lít dầu ở mỗi thùng ?

Bài 30: Quân có 20 nhãn vở, Dũng có 20 nhãn vở. Quốc có số nhãn vở kém TBC của 3 bạn là 6 nhãn vở. Hỏi Quốc có bao nhiêu nhãn vở ?

Bài 31: Tuổi TB của hai anh em nhiều hơn tuổi em là 3 tuổi. Hỏi anh hơn em mấy tuổi ?

Bài 32: Quý có 20 viên bi, Quỳnh có số bi bằng 1/2 số bi của Quý. Thảo có số bi nhiều hơn TBC của 3 bạn là 6 bi. Hỏi Thảo có bao nhiêu viên bi ?

Bài 33: TBC của 3 số là 30. Biết ST1 bằng 1/2 ST2, ST2 bằng 1/3 ST3. Tìm 3 số đó ?

* BÀI KIỂM TRA VỀ TOÁN DẠNG TBC

Bài 1. Tìm số TBC của các số: 933; 202; 300; 426 và 4.

Bài  2. Tuổi TB của Nam và Hùng là 13 tuổi; tuổi Tb của Hùng và Hiệp là 14 tuổi; tuổi Tb của Nam và hiệp là 12 tuổi. Hỏi mỗi bạn bao nhiêu tuổi?

Bài  3. Khối 5 có hai lớp, mỗi lớp có 30 học sinh; khối 4 có 3 lớp, mỗi lớp có 25 học sinh. Hỏi TB mỗi lớp có bao nhiêu học sinh ?

Bài  4. Hoa có 40 viên bi, Lan có ít hơn mức TBC cả hai bạn là 5 viên bi. Ly có nhiều hơn mức TBC của cả 3 bạn là 8 viên bi. Hỏi Lan và Ly, mỗi bạn có bao nhiêu viên bi ?

(Nguyễn Thị Bích Thủy - GV trường TH Ích Hậu - Lộc Hà - Hà Tĩnh)